Waarheidfestival

Willem van Genk, Waarheidfestival, Outsider Art Museum
Willem van Genk, Waarheidfestival, Outsider Art Museum

Wat fijn dat we welkom zijn op het Waarheidsfestival, het jaarlijkse evenement van de krant van de Communistische Partij Nederland. Een knappe man achter een...

Wat fijn dat we welkom zijn op het Waarheidsfestival, het jaarlijkse evenement van de krant van de Communistische Partij Nederland. Een knappe man achter een paar microfoons, met een ringbaard en een raadselachtige tatoeage op zijn borst, verzorgt de aankondigingen voor het festival-  publiek. Het woord ‘Vrede’ gaat half verborgen achter zijn hoofd. Twee vlaggen, de rode van het communisme en de Nederlandse driekleur, wapperen links en rechts van de omroeper. Het Waarheidsfestival beloofde indertijd niet alleen een hoop plezier, met opzwepende optredens en samen uit volle borst de Internationale zingen, maar werd ook gebruikt om politieke onderwerpen te behandelen en de ideeën van de partij uit te dragen. Het was feest en congres in één.

Dat Van Genk gegrepen was door alles wat met het communisme te maken had, valt af te leiden uit de vele werken waarin Nederlandse partijbonzen en hun activiteiten worden opgevoerd en zomaar Russische zeppelins te zien zijn naast locomotieven en vliegtuigen van Sovjetmakelij. Al voor hij ooit in Moskou is geweest, maakt hij schitterende panorama’s van die intrigerende stad. Ook het metrostation Komsomolskaya schildert hij, en het Rode Plein voor het Kremlin in Moskou met de indrukwekkende 1 Mei-parade. Lenin is een van Van Genks favoriete historische figuren en de letters ‘CCCP’ en ‘USSR’ zijn tot in de kleinste hoekjes te vinden.

Toch blijft de vraag wat hem in het communisme precies zo boeide onbeantwoord. Dit werk gaat in de kern over het festival en de roem van het Sovjetrijk, maar schetst daarnaast allerlei verschrikkelijke historische gebeurtenissen die hij er op een of andere manier mee associeert. Van Genk noemt een hele reeks concentratiekampen en de Tsjechische stad Lidice, waar de bevolking door de nazi’s werd uitgemoord na de mislukte aanslag op SS-Ober-gruppenführer Reinhard Heydrich in Praag. Dan lezen we ‘Jekaterinenburg’; dat is de plaats waar de laatste tsaar en zijn familie werden geëxecuteerd. Dat alles wordt in één adem opgevoerd met de Bastille en Jeanne d’Arc, die levend verbrand wordt, omringd door priesters.

Het zou kunnen dat in de ogen van Van Genk martelen, moord en misdaad verankerd liggen in alle politieke systemen, waaronder de Kerk van Rome, en hij alleen zijn best kan doen om al die gruwelen te inventariseren. Niet om problemen te tackelen of standpunten in te nemen, maar gewoon om voor zichzelf in kaart te brengen hoe het zit.